Veriyle Karar Vermek: Hipotez Testleri
Hipotez testinin mantığından tek örneklem t-testi, iki örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA'ya: fabrika vakaları, Minitab ve LeaLog adımları ve sonuçların sahadaki anlamıyla uygulamalı bir seri.
Orta · 4 chapters · ~19 min read
Chapters
- 01Veriyle Karar Vermek: Hipotez TestiGördüğün fark gerçek mi, yoksa tesadüf mü? H₀ ve H₁, Tip I ve Tip II hata, p-değeri ve doğru testi seçmek: serinin temel kavramları.5 min read
- 02Tek Örneklem t-TestiBir iyileştirme projesinden sonra parça ağırlığı gerçekten değişti mi? 25 ölçümle tek örneklem t-testi: elle hesap, Minitab ve LeaLog adımları, sonucun sahadaki anlamı.5 min read
- 03Çift Örneklem t-TestiYeni kalıp değişim prosedürü süreyi gerçekten kısalttı mı? Eski ve yeni yöntemin 30'ar ölçümüyle iki örneklem t-testi, varyans kontrolü ve kazancın hesabı.4 min read
- 04Tek Yönlü ANOVAÜç makinenin kalıp değişim süreleri aynı mı? Üç veya daha fazla grubu tek testte karşılaştırmak: ANOVA tablosu, F değeri ve hangi makinenin farklı olduğunu bulan Tukey testi.5 min read
Bu seride neler var?
“Yeni yöntem işe yaradı mı?”, “Bu makine gerçekten daha mı yavaş?” gibi soruları göz kararıyla değil veriyle cevaplamayı öğreneceksin. Her bölüm bir üretim vakasıyla başlar, veriyi indirir, Minitab ve LeaLog’da adım adım analiz eder ve sonucu sahadaki anlamıyla yorumlar.
| Bölüm | Soru | Vaka |
|---|---|---|
| 1. Hipotez testi nedir? | Fark gerçek mi, tesadüf mü? | Mahkeme benzetmesi, p-değeri, test seçimi |
| 2. Tek örneklem t-testi | Ortalama hedef değerden farklı mı? | Parça ağırlığı 485 g |
| 3. Çift örneklem t-testi | İki grup farklı mı? | Eski ve yeni kalıp değişim yöntemi |
| 4. Tek yönlü ANOVA | Üç veya daha fazla grup farklı mı? | Üç makinenin ayar süreleri |
- Ön bilgi: Ortalama, standart sapma ve normal dağılım kavramlarına aşina olmak yeterli.
- Gerekenler: Minitab ya da sadece tarayıcın. Veri dosyaları bölümlerin içinde.
- Yardımcı araç: Hipotez Testi aracı ile sonuçlarını tarayıcıda, kurulum gerektirmeden kontrol edebilirsin.
- Sonunda: Bir iyileştirme projesinin sonucunu istatistiksel olarak savunabilir ve yöneticine “ne kadar fark var” sorusunun cevabını sayılarla verebilirsin.